Unplanned, yönetmenliğini Chuck Konzelman ve Cary Solomon’un yaptığı, 2019 yılında vizyona giren bir Amerikan biyografik dram filmidir. Film, Planned Parenthood’da klinik direktörü olarak çalışırken pro-life (yaşam yanlısı) hareketine katılan Abby Johnson’ın hayatını anlatır. Özellikle Amerika’da kürtaj karşıtı (pro-life) görüşleri destekleyen dini ve muhafazakar kesimlerde büyük bir yankı uyandıran film, tartışmalı konusu ve anlatımıyla dikkat çeker.
Konu Özeti
Film, Abby Johnson’ın Planned Parenthood’a gönüllü olarak katılmasıyla başlar. Zamanla klinik direktörlüğe kadar yükselen Abby, kariyerine bağlı ve işini severek yapmaktadır. Ancak bir gün, ultrason altında bir kürtaj prosedürüne tanıklık ettikten sonra, kürtaj hakkındaki görüşü tamamen değişir. O an, Abby için her şeyi sorgulama ve kürtaj karşıtı (pro-life) hareketine katılma noktasına gelir. İçsel çatışmalar, manevi uyanış ve ailesinden aldığı destek, onu Planned Parenthood’dan ayrılmaya ve kürtaj karşıtı bir aktivist olmaya yönlendirir. Bu dönüşüm, Abby’nin kendi vicdanıyla barışmasını ve yaşam yanlısı bir aktivist olarak sesini duyurmasını sağlar.
Tematik Çözümleme
1. Değişim ve Dönüşüm: Film, ana karakter Abby Johnson’ın kariyer yolculuğunu ve Planned Parenthood’da çalışırken yaşadığı içsel dönüşümü ele alır. Değişim ve dönüşüm temasının ana hatlarını, Abby’nin kürtaj konusundaki algısının değişmesi oluşturur. Filmin merkezinde, Abby’nin kişisel deneyimlerinin onun ahlaki ve dini görüşlerini nasıl şekillendirdiği anlatılır.
2. Vicdan ve Ahlaki Sorumluluk: Film, bireyin kendi vicdanıyla olan çatışmasını güçlü bir tema olarak işler. Abby, Planned Parenthood'daki deneyimleri sırasında, özellikle kürtaj prosedürlerini gözlemlediğinde, içsel bir sorgulamaya girer. Vicdan ve ahlaki sorumluluk arasındaki bu çatışma, Abby’nin karar alma sürecindeki ana itici gücü oluşturur.
3. Aile ve Toplumsal Destek: Abby'nin ailesi ve kocası, filmin en önemli yan karakterlerindendir. Filmde, Abby’nin yaşadığı içsel çatışma sırasında ailesinin ona verdiği destek, toplumsal ve bireysel değerler arasındaki ilişkiyi vurgular. Ailevi destek, bireyin aldığı zor kararları daha güçlü bir şekilde desteklemesini sağlar.
4. İnanç ve Manevi Uyanış: Abby’nin dönüşümü, aynı zamanda manevi bir uyanış hikayesidir. Film, karakterin dini inançlarını yeniden keşfetmesi ve bu inançları üzerinden hayata farklı bir bakış açısı geliştirmesini merkeze alır. Abby, manevi uyanışını kürtaj karşıtı (pro-life) hareketin bir parçası olarak toplumsal bir mesaj ile birleştirir.
5. Kurumsal Eleştiri: Film, Planned Parenthood gibi organizasyonların kürtaj işlemlerine yönelik işleyişini eleştirel bir gözle ele alır. Sağlık sektörü ve kürtaj politikaları konularındaki eleştiri, filmin ana temalarından biridir ve Planned Parenthood’un yapısını sorgular.
Soundtrack
Film, yüzleşme, dramatik içsel çatışma ve manevi uyanış temalarını destekleyecek şekilde duygu yoğunluğu yüksek bir müzik kullanımı sergiler. Fox & Friends’deki Unplanned filminin baş parçası olarak tanıtılan "Unplanned" adlı şarkıyı Matthew West seslendirmiştir. Bu parça, filmin manevi ve dramatik temasını tamamlayarak izleyiciyi karakterin dönüşüm yolculuğuna davet eder.
Box Office
Unplanned, düşük bütçeli bir bağımsız film olmasına rağmen, gişede oldukça başarılı olmuştur. 6 milyon dolarlık bir bütçeyle çekilen film, Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 21 milyon dolarlık bir hasılat elde etmiştir. Film, özellikle muhafazakar kesimlerde ilgiyle karşılanmış, sosyal medyada ve kilise gruplarında güçlü bir destek bulmuştur. Gişe performansı, film hakkında olumlu ve olumsuz eleştiriler yapılmasına rağmen, özellikle pro-life görüşleri destekleyen kesimlerden büyük ilgi görmesini yansıtır.
Ödüller
Film, çeşitli Hristiyan film ödüllerinde adaylıklar almış ve bazı bağımsız film festivallerinde takdir görmüştür. Özellikle Audience Choice Award ve Pro-Life Impact Award gibi ödüllere aday gösterilmiştir. Ana akım ödüllerde öne çıkmamış olsa da, pro-life hareketi ve muhafazakar kitle arasında yankı bulmuş, çeşitli Hristiyan film festivallerinde takdir edilmiştir.
Film Eleştirileri
Eleştirmenlerin görüşleri oldukça farklılık göstermektedir. Film, kürtaj karşıtı duruşuyla oldukça kutuplaştırıcı bir yapıya sahiptir. Muhafazakar ve dini değerlere önem veren eleştirmenler filmi etkileyici ve duygusal olarak nitelendirirken, diğer eleştirmenler filmi propagandist bir anlatı olarak değerlendirmiştir.
Olumlu eleştiriler genellikle Abby Johnson’ın hikayesini cesur ve etkileyici bir şekilde yansıttığını vurgular. Özellikle ana karakterin yaşadığı içsel dönüşümün ve manevi yolculuğun izleyiciye aktarıldığı sahneler övgü almıştır.
Olumsuz eleştiriler ise, filmin kürtaj konusundaki taraflı duruşunu eleştirir. Planned Parenthood ve kürtaj hizmetleri konusundaki görüşleri nedeniyle film, bazı eleştirmenler tarafından bilimsel ve tarafsız olmamakla suçlanmıştır. Ayrıca filmdeki kürtaj prosedürleri, birçok tıbbi uzman tarafından abartılı ve gerçeklikten uzak bulunmuş, filmin dramatize etme çabasının hikayeyi fazla yönlendirdiği düşünülmüştür.
İzleyici Yorumları
İzleyici yorumları da tıpkı eleştirmen yorumları gibi ikiye bölünmüştür.
-
Muhafazakar izleyiciler, filmi ilham verici ve duygusal olarak nitelendirmiş, Abby Johnson’ın hikayesinin kendileri için dokunaklı ve etkileyici olduğunu belirtmişlerdir. Filmin kürtaj konusuna bakış açısının farkındalık yarattığını ve toplumsal bir mesaj verdiğini düşünen bu grup, filmi kendi inançlarıyla örtüşen güçlü bir anlatı olarak görmüştür.
-
Diğer izleyiciler ise filmin belirli bir görüşü zorlayıcı bir şekilde aktardığını düşünerek, tarafsızlık eksikliği ve kürtaj karşıtı bir propaganda filmi olarak yorum yapmıştır. Özellikle genç kitle ve feminist çevreler, filmin konuyu tek taraflı ele almasını eleştirerek hikayenin bilimsel ve etik açıdan daha dengeli işlenebileceğini belirtmişlerdir.
Unplanned, hem konusu hem de sunduğu anlatı tarzı ile toplumsal bir tartışma alanı yaratmıştır. Film, Abby Johnson’ın kişisel yolculuğu aracılığıyla bireysel dönüşüm, manevi uyanış ve toplumsal değerlere bakış açısını irdelerken, izleyici üzerinde etkileyici ve kutuplaştırıcı bir izlenim bırakır.
