Kartal Tibet'in yönettiği Davaro: Son Eşkiya (1981), Türk sinemasının unutulmaz komedi filmleri arasında yer alır. Başrollerini Kemal Sunal ve Şener Şen’in paylaştığı film, toplumun geleneksel yapısını eleştirirken aynı zamanda mizahi bir dille insan ilişkilerini işler. Bu hikâye, adalet ve intikam temasını komik ve düşündürücü bir şekilde sunar.
Konu Özeti
1. Memo’nun Almanya’dan Dönüşü:
Memo, sevdiği kadın Cano ile evlenmek için gerekli parayı Almanya’da çalışarak biriktirir ve köyüne döner. Ancak köyün lideri Ağa ve diğer köylüler, Memo’dan babasının katilini öldürerek intikam almasını bekler. Memo, katilin hapiste olduğunu söyleyerek bu görevi erteler.
2. Sahte Ölüm ve Yanlışlıklar:
Katil Sülo, hapisten çıkınca Memo onu öldürmek yerine bir plan yapar: Sülo'nun ölümünü sahte bir şekilde düzenleyerek köylüleri kandırır. Ancak bu plan Memo’nun "katil" olarak suçlanmasına neden olur ve polis tarafından tutuklanır.
3. Dağdaki Hayat ve Bekiro:
Memo ve Sülo, dağdaki eşkiya lideri Bekiro’nun çetesine katılır. Memo, burada bir süre gerçek bir eşkiyaya dönüşürken Sülo sadece hizmet işleriyle ilgilenir. Bekiro, Memo’nun köydeki sevdiği kadına olan özlemini fark ederek onu Cano’ya kavuşturmaya çalışır.
4. İstanbul’daki Maceralar:
Memo ve Sülo, polis baskınları ve köydeki çatışmalar nedeniyle İstanbul’a kaçar. Burada, Sülo Memo’yu kandırıp onun parasını çalar, ancak Memo bu durumu fark eder ve Sülo’ya dersini verir.
5. Köydeki Hesaplaşma:
Memo köye geri döner ve babasının intikamını alması gerektiğini öğrenir. Ancak, olaylar Memo’nun Ağa’nın asıl niyetlerini anlamasıyla farklı bir yönde gelişir. Memo, intikam yerine köylülerin borçlarını ödemeyi seçer ve mutlu bir şekilde dağa, sevdiği kadınla döner.
Tematik Çözümleme
- Gelenek ve Modernite: Film, köydeki geleneklerin bireysel özgürlük üzerindeki etkisini işler.
- Adalet ve İntikam: İntikam kavramı mizahi bir şekilde sorgulanır.
- Toplumsal Baskılar: Ağa’nın köy üzerindeki otoritesi eleştirilir.
- İnsan İlişkileri: Memo ve Sülo arasındaki dostluk ve çatışma filmi şekillendirir.
- Kadın Rolleri: Cano’nun kaderi köydeki erkeklerin kararlarına bağlıdır, bu da toplumsal cinsiyet eşitsizliğine bir eleştiridir.
- İşçi Göçü: Memo’nun Almanya’dan dönüşü, dönemin işçi göçü gerçeğini yansıtır.
- Mizah ve Trajedi: Filmin tonu, komedi ve trajedinin bir arada nasıl kullanılabileceğini gösterir.
- Aile ve Fedakârlık: Memo, köydeki aile bağları nedeniyle kendi mutluluğundan feragat eder.
- Sınıf Ayrımı: Ağa'nın köylüler üzerindeki ekonomik kontrolü sınıf farkını gösterir.
- Kaçış ve Özgürlük: Dağdaki sahneler, özgürlüğün bir sembolü olarak yorumlanabilir.
Soundtrack ve Box Office Bilgisi
Film için özel bir soundtrack bilgisine ulaşılamamıştır. Ancak dönemin diğer filmlerinde olduğu gibi halk müziği ve yerel ezgilerden esinlenilmiş olabilir. Davaro, 1981 yılında büyük bir izleyici kitlesine ulaşarak Kartal Tibet ve Kemal Sunal’ın popülaritesini artırmıştır.
Ödüller ve Eleştiriler
Film, herhangi bir resmi ödül almamış olmasına rağmen, Kemal Sunal ve Şener Şen’in performansları ve mizahi anlatımıyla eleştirmenler tarafından oldukça beğenildi. Film, toplumsal eleştiriyi mizahi bir şekilde sunması nedeniyle özgün bir yere sahiptir
İzleyici Yorumları
İzleyiciler, filmin unutulmaz repliklerini ve mizahi tonunu övmüştür. Özellikle Kemal Sunal’ın naif ama kararlı karakteri Memo, seyirciler tarafından çok sevilmiştir. Sülo’nun kurnazlıkları ise komik anlara zemin hazırlamıştır.
Davaro: Son Eşkiya, mizah yoluyla toplumsal sorunları ele alarak Türk sinemasında önemli bir yer edinmiştir. Film, sadece eğlenceli bir hikâye değil, aynı zamanda insanlık hallerine dair bir yorum sunar. Kartal Tibet’in yönetmenlik becerisi ve oyuncuların başarılı performansları, filmi zamansız bir klasik haline getirmiştir.
